Metoda Carla Orffa

W pracy z dziećmi wykorzystujemy elementy metody Carla Orffa.

 

"Jak najwięcej twórczej aktywności, swobody i radości w obcowaniu dziecka z muzyką, jak najbliżej psychiki dziecka i jego muzycznych potrzeb".

Główne założenia oraz zalety metody:

  1. Za źródło muzyki przyjmuje mowę oraz ruch- gest.

MOWA - jej przedłużeniem jest MUZYKA WOKALNA

RUCH - GEST- przedłużenie stanowi MUZYKA INSTRUMENTALNA

  1. Muzyka, która powstaje jest: spontaniczna, twórcza, improwizowana, niczym nieograniczona.
  2. Wprowadzenie  dziecka w otaczający świat  odbywa się w ścisłym kontakcie z muzyką.
  3. Muzyka połączona jest z ruchem, gdyż nie da jej się teoretycznie poznać. Dopiero praktyka, bezpośredni kontakt zapewnia całkowite poznanie jej wartości.
  4. Ruch w idei Orffa charakteryzuje się takimi cechami jak: elementarność, naturalność i z niego powstaje, rodzi się muzyka.

RUCH    -------------------------------    MUZYKA

  1. Rytm ? mowa zrytmizowana stanowią punkt wyjścia dla ruchu.

RYTM, MOWA ZRYTMIZOWANA  ----------------------------------- RUCH

  1. Koncepcja: "Wywołania w dziecku muzyki" - gdyż to dostarcza dzieciom radości, szczęścia, uśmiechu i spełnienia, które to uczucia wypływają z tworzenia oraz odgrywają rolę w wieloaspektowym rozwoju dziecka, gł. jego pamięci oraz twórczego myślenia, wyobraźni i fantazji.
  2. C. Orff podniósł znaczenie SŁOWA, wykorzystując je w pracy z dziećmi swoją metodą, np. stosując wyliczanki, wierszyki, piosenki, baśnie.
  3. Aby pobudzić twórczość dziecka, Carl Orff w swojej koncepcji wychodzi od słowa.

Słowo --------------------------- Twórczość dziecka

Występuje jedność pomiędzy:

Słowo ---------------- Muzyka

Rytm   ---------------- Ruch

Zwraca również uwagę na najbardziej podstawową formę ekspresji muzycznej dziecka, jaką jest śpiew, który pozwala wyrazić swoje emocje, przezwyciężyć strach, wycofanie, a stosowany w grupie uspołecznia dzieci, stają się one otwarte i odpowiedzialniejsze. Pomaga również ćwiczyć i rozwijać aparat głosowy dziecka.

Ruch + Muzyka = Ćwiczenie aparatu słuchowo - ruchowego.

Szczególne miejsce w metodzie zajmuje IMPROWIZACJA.

  1. Dzięki niej powstaje rytm, jest ona z jednej strony spontaniczna, ale z drugiej strony podlega wpływom intuicji muzycznej dziecka, a z drugiej strony zaś pewnym zasadom kompozycji.
  2. Improwizacja zależy od wieku dzieci: w młodszych grupach będzie polegała na improwizacji rytmicznej, na rytmizowaniu swojego imienia, nazw kwiatów, zwierząt. Natomiast w starszych grupach dzieci pracowały będą już z całym tekstem utworu muzycznego.
  3. Jest ona ważna, gdyż pozwala dzieciom zaangażować się, odczuwać, tworzyć.

Orff swoją metodę nazywał " metodą wywoływania w dzieciach muzyki".

Dzieci przy tego typu ćwiczeniach odczuwają radość, a jednocześnie sprawczość ? to one są twórcami, kreatorami, kompozytorami.  Co najważniejsze i odbywające się poza ich świadomością to odbywający się proces wychowania, kształcenia i rozwój procesów umysłowych.

  • Improwizacja:
    • Ruchowa
    • Wokalna
    • Instrumentalna

Improwizacja instrumentalna zajmuje szczególne miejsce w opisywanej metodzie i dlatego wymaga umiejętności gry na instrumentach wchodzących w skład Instrumentarium Orffa, które "daje szeroką skalę, pełną chromatykę, interesujące brzmienie, różnorodne możliwości instrumentacji".

Improwizacja może być:

  • Spontaniczna - wypływa z odczuwania przez dziecko muzyki oraz jej elementów, np. tempa, szybkości, rytmu
  • Kierowana - np. poleceniami nauczyciela

Jest to system otwarty, tzn. bardzo ważna jest własna inwencja nauczyciela, który prowadząc zajęcia musi jednak zwrócić uwagę na pewne ważne założenia metody:

  1. Zajęcia powinny odbywać się w miłej, wesołej atmosferze
  2. Dzieci powinny odczuwać wewnętrzną chęć uczestniczenia w zajęciach, nie mogą być zmuszane - ciekawe zajęcia same je zachęcą
  3. Zajęcia opierają się głównie na RUCHU więc nie może on być ograniczony i krępowany, dlatego powinny być prowadzone w specjalnym pomieszczeniu bez ławek. Jeżeli placówka nie posiada takiej sali ruchowej, to zajęcia odbywać się mogą w klasie, ale ławki muszą być ustawione pod ścianą, aby na środku pozostawić jak najwięcej miejsca
  4. Zawsze odbywają się w formie zabawy, gdyż jest to główna aktywność dzieci, dzięki której uczą się one najszybciej i najlepiej
  5. Zazwyczaj zaczynają się od zadań rytmicznych oraz językowych, a towarzyszy temu muzyka instrumentalna i ruch, np. bieganie, klaskanie, podskoki, wymachy
  6. Na następnych zajęciach odczuwany przez dzieci rytm przenoszony jest na grę przy użyciu instrumentów, wykonanych przez same dzieci lub pochodzących z instrumentarium Orffowskiego - w czasie takich zajęć obserwator ma wrażenie, jakby właśnie uczestniczył w ważnym wydarzeniu "Narodzin Muzyki".

Związek muzyki ze słowem.

Umuzykalnienie oparte na pieśniach dziecięcych pochodzących z różnych narodów.

Wykorzystanie instrumentów muzycznych o prostej konstrukcji, możliwych do wykonania przez same dzieci, o pięknym brzmieniu.